You are here
Home > Articles

કોઇપણ બીમારી થવા પાછળ છે શરીરમા રહેલ વાત પિત અને કફનું બગડવુ. જાણો તેના બગડવા પાછળના કારણો

શરીરમા રહેલ કફ વાત અને પિત આ ત્રણેય વસ્તુને દોષ તરીકે ઓળખવામા આવે છે અને તેને ઘાતુ તરીકે પણ ઓળખાય છે કારણ કે આ ત્રણેય શરીરમા આવે છે માટે તો આજે વાત પિત તથા કફ વિશે વિસ્તૃત માહિતી મેળવીએ અને શરીરમા મસ્તક થી લઈ ને છાતીની વચ્ચેના ભાગ સુધીની બિમારી કફના પ્રમાણમા ફેરફાર થવાથી થાય છે આ સિવાય છાતીની વચ્ચેથી લઈ ને તમને પેટ અને કમરના છેડા સુધીની બિમારી એ પિતના પ્રમાણમા ફેરફાર થવા થી થાય છે અથવા કમરથી લઈ ને ગોઠણ અને પગના છેડા સુધી થતી બીમારી વાતના પ્રમાણમા ફેરફાર થવાથી થાય છે.

અને આમને આયુર્વેદ શાસ્ત્રમા શરીરની ઉત્ત્પતિમા દોષ, ધાતુ તથા મૂળને મુખ્ય માનવામા આવે છે. આ ત્રણેયની સમતોલ અવસ્થા શરીરના સ્વાસ્થયને તંદુરસ્ત બનાવી રાખે છે આ દોષોને શરીરના આધાર સ્તંભ તરીકે પણ ઓળખવામા આવે છે. આ દોષોની ઉત્ત્પતિ પંચ મહાભુતોમાંથી થાય છે અને આ વાત દોષનું સર્જન વાયુમાથી થાય છે પિત દોષનુ સર્જન અગ્નિમાથી થાય છે અને આ કફ દોષનુ સર્જન એ જળ અને પુથ્વીમાથી થાય છે આપણા શરીરને કાર્યશીલ રાખવા માટે આ દોષોની મહતા અનિવાર્ય છે હવે જાનીએ દોષોના મહત્વ વિશે.

વાત દોષ નુ વર્ણન:-

પ્રાણ વાત :- આ વાત મોઢાની અંદરની ભાગમાં સ્થિત છે આ વાત શ્રાસોશ્વાસની પ્રક્રીયામાં ભાગ ભજવે છે.

સમાન વાત:- આવાત જઠરાગ્નિ માં સ્થિત છે આ વાત આહારની પાચનક્રીપા માં મળમુત્રના પૃથકમાં ઉપયોગી છે

ઉદાણ વાત:- આ વાત ગળા મા સ્થિત હોય છે જે મનુષ્યના સ્વર ને લગતી ક્રીયાઓ સાથે સંબધિત છે

અપાણ વાત:- આ વાત પકવાશય મા સ્થિત છે આ વાત મુળ મુત્ર,શુક્ર, ગર્ભ અને આતર્કનો નિકાલ કરે છે

પિતદોષનું વર્ણન:-

સાધાક પિત્ત:- આ પિત આપણું મનોબળ મજબુત બનાવે છે

ભ્રામક પિત:- આ પિત શરીરના સ્કીન સાથે જોડાયેલ હોય છે જે પાચનક્રીયા માં મદદરૂપ થાય છે

રંજક પિત:- આ પિત રુધિર સાથે સંકળાયેલ છે તે નવા રુદિર ના નિર્માણ માં મદદરૂપ થાય છે

આલોચક પિત:- આ પિત્ત તમારી આખો સાથે જોડાયેલ છે તે આખોના તેજ વધ-ધટ માટે ઉપયોગી છે.

પાચક પિત:- આ પિત જઠરાગ્નિમાં સ્થિત છે જે સર્વે પ્રકારના આહારના પાચનમાં ઉપયોગી સાબિત થાય છે

કફદોષનુ વર્ણન:-

કલેદન ફક:- આ ક્ફ અન્ન ને ભીનું કરે છે અને આમાશય મા સ્થિત રહે છે

અવલમ્બન ક્ફ:- આ કફ સંધિઓમાં સ્થિત હોય છે તથા પોતાના અવલમ્બન દ્વારા હ્દયને પોષણ આપે છે.

શ્ર્લેષ્મન કફ:- આ કફ સંધિઓમા સ્થિત હોય છે તથા તે શરીરમાં સંધિઓને કફ વિહિન નથી કરાતુ

રસણ કફ:- આ કફ કંઠમાં રહે છે અને વિવિધ સ્વાદો ની ઓળખ કરાવે છે

સ્નેહાલ કફ:- આ કફ મગજ મા રહે છે તથા શરીર ની તમામ ઇન્દ્રિયો ને કાર્યરત રાખે છે

લેખન અને સંપાદન : મોજે મસ્તરામ ટીમ

તમે આ લેખ “MojeMustRam – મોજે મસ્તરામ” ના માધ્યમ થી વાંચી રહ્યા છો. અમારો આ લેખ વાચવા માટે તમારો ખુબ ખુબ આભાર, અમે આશા રાખીએ છીએ કે તમને આ લેખ ગમ્યો હશે, તો આ લેખને વધુમાં વધુ શેર કરો.

બસ એવું જ કઈંક જીવન જરૂરિયાત તેમજ અન્ય મહત્વની માહિતી મેળવવા માટે આપણું સૌનુ પ્રિય એવું “MojeMustRam – મોજે મસ્તરામ” પેજ લાઇક કરો અને તમારા દરેક મિત્રો સાથે અવશ્ય શેર કરો. આભાર…

નોંધ: આ લખાણ ની કોપી કરતા પહેલા અમારી લેખિત મંજૂરી લેવી જરૂરી છે.

Leave a Reply

Top